Choć w starożytnych Chinach wierzono, że choremu przynosi ulgę przywrócenie równowagi między jin i jang, współczesne badania próbują wyjaśnić mechanizm działania akupunktury na gruncie jeszcze co najmniej dwóch innych teorii. „Teoria wrót" wyjaśnia, że w organizmie człowieka istnieją odruchowe mechanizmy, które odcinają bodźce bólowe przepływające przez drogi nerwowe, tak jakby ktoś zatrzasnął wrota. Ból ustępuje, choć nie znika jego przyczyna. Akupunktura zamyka właśnie te wrota. Druga teoria zakłada, że akupunktura przynosi skutek, ponieważ pobudza produkcję hormonów zwanych endorfinami. Uśmierzają one ból w podobny sposób jak morfina. Znaleziono dowody na to, że akupunktura pobudza wydzielanie endorfin, które przedostają się do mózgu, gdzie uruchamiają mechanizm blokujący ból. Ta druga teoria wyjaśnia, dlaczego akupunktura uśmierza ból, pomaga się zrelaksować i poprawia samopoczucie. Jednak żadna teoria nie potrafi wyjaśnić przypad ków, w których akupunktura - przy na i mniej zdaniem uczestników leczenia - okazała się cudownym remedium.